Fagprøven

På denne sida finn du blant anna informasjon om kven som skal melde deg opp til fag- og sveineprøven, korleis prøven går føre seg, og korleis prøven er oppdelt.

Kva er ein fag- og sveineprøve?

Fag- og sveineprøven er praktisk og skal teste dei faglege kunnskapane og ferdigheitene dine.

Etter at du har bestått prøven, og du har fullført læretida, får du utstedt fag- eller sveinebrevet. Dette er ditt endelege bevis på utdanninga og yrkestittelen din, og du kan kalle deg fagarbeidar.

Lærling og lærekandidat

Lærlinger og elevar som er tilknytte ein skule, ei lærebedrift eller eit opplæringskontor skal meldast opp av skulen, lærebedrifta og opplæringskontoret. Dette skal gjerast i Vigo bedrift.

Ein lærling og lærekandidat skal gjennomføre fag- og sveineprøva innan de siste tre månadane av læretida. Oppmeldinga må difor vere sendt til fylkeskommunen i god tid før utløp av læretida.

Praksiskandidat

Praksiskandidatar skal melde seg opp sjølve via det elektoniske oppmeldingsskjema vårt. Her finn du oppmeldingsskjema og informasjon om kva som skal leggjast ved skjema.  

Det er ingen frist for å melde seg opp til fag- eller sveineprøve som praksiskandidat. Du melder deg opp når du har:

  • bestått teorifaga som er obligatorisk for fagfeltet ditt
  • tilstrekkelig med relevant praksis i faget

Dersom du ikkje har meldt deg opp til teorifaga enno kan du gjere det her.

Her kan du lese meir om krava for å gå opp til fag- eller sveineprøve som praksiskandidat.

Når oppmeldinga di er godkjent av fylkeskommunen, vil du få ei stadfesting.  Prøvenemnda vil ta kontakt med deg og lærebedrifta di for å avtale prøvetidspunkt og prøvearbeid.

Om du er lærling eller lærekandidat, er det lærebedrifta di som skal kontakte prøvenemnda. Om du er praksiskandidat, er det du sjølv som skal kontakte prøvenemnda.

Når tid og stad er avtalt vil du motta ei skriftleg innkalling frå prøvenemnda. Det er viktig at du svarar på innkallinga, det gjeld uansett om du kan møte til den satte datoen eller ikkje.

For lærlinger og lærekandidatar skal prøven haldast i den bedrifta der hovuddelen av læretida er gjennomført. I nokre tilfeller blir fagprøva halden på ein prøvestasjon.

Praksiskandidatar har sjølve ansvar for å finne ein stad for å gjennomføre prøven, anten det er i bedrifta der du arbeider eller du leiger ein prøvestad.

Prøvenemnda skal godkjenne prøvestaden for å sikre at forholda er lagt til rette for at du får mogelegheit til å vise det du har lært.

Prøven startar når prøvenenmda deler ut oppgåva. Du tek til med planleggingsdelen, og du skal gi grunnar for dei løysningane du vel. Etter at planlegginga er ferdig går du i gang med utføringa. Til slutt skal du lage eit samla dokument av eige prøvearbeid. Der skal du vurdere planleggingsdelen og det praktiske prøvearbeidet.

Prøvenemnda kan stille spørsmål for fagleg avklaring knytt til oppgåvene som er gjort.

Oppgåvene blir basert på kompetansemåla i læreplanen og skal prøve deg i følgjande:
• planlegging av prøvearbeidet og grunngje dei valde løysningane
• gjennomføring av fagleg arbeid
• vurdering av eige prøvearbeid
• dokumentasjon av eige prøvearbeid

Oppgåva er laga slik at du skal få vise kvalitet i arbeidet du utfører under fag- eller sveineprøven. Alle hjelpemidla du har hatt tilgang til under læretida kan brukast under fag- og sveineprøven.

Etter at prøven er fullført, fyller prøvenemnda ut ein prøveprotokoll som dei returnerer til fylkeskommunen. Fylkeskommunen gir deg ei skriftleg melding om prøven er bestått eller ikkje.

Utdanningsdirektoratet sine sider finn du oversikt over kompetansemåla i dei ulike faga og kor lang du kan forvente at prøva er. Lengda på prøven varierer avhengig av fag.

Om du har behov for tilrettelegging under fag- eller sveineprøven kan du søke til fylkeskommunen om det.

 

Du kan lese meir om tilrettelegging i Forskrift til opplæringslova.

 

Lærling og elev

Saman med søknaden må du legge ved ei sakkunnig vurdering som er skrive etter at du starta på vidaregåande. Vurderinga må seie kva type tilrettelegging du har behov for.

Her finn du søknaden om særskilt tilrettelegging. Den skal sendast til fylkeskommunen saman med den sakkunnige vurderinga.

Om du ikkje allereie har ei sakkunnig vurdering kan du kontakte PPT og avtale time for utgreiing. Her finn du informasjon om korleis du går fram for å få time til vurdering.

Praksiskandidat

Som praksiskandidat melder du deg opp til fag- og sveineprøve sjølv, det gjer du elektronisk. I den elektroniske oppmeldinga vil du få mogelegheit til å krysse av for om du treng særskilt tilrettelegging og leggje ved nødvendig dokumentasjon.

Eksempel på dokumentasjon kan vere uttale frå ein sakkunnig person, til dømes lege eller psykolog. Dersom du har lese- og skrivevanskar (eks. dysleksi), må uttalen kome frå Pedagogisk /psykologisk teneste (PPT) eller logoped (MNLL).

Dokumentasjonen skal beskrive vanskane dine og korleis desse påverkar deg under prøvesituasjonen. Grunnen til at vi ber om opplysningar om helsetilstanden din er at fylket skal gjere eigne vedtak etter gjeldande regelverk.

Vi har teieplikt.

Klage

Det er tre mogelege karakterer å få på ein fag- eller sveineprøve. Desse er Bestått mykje godt, Bestått eller Ikkje bestått.

Du kan klage på to grunnlag:
1. formelle feil (ikkje-faglege feil)
2. den faglege vurderinga

Klage på fag- og sveineprøve skal sendast til Vestland fylkeskommune og må

  • framsettast skriftleg
  • underteiknast av klagaren (det vil sei den som har tatt prøva), eller av ein med fullmakt
  • forklare kvifor det blir klaga og kva du meiner er gjort feil

Klagefristen er tre veker frå vedtaket er motteke av lærlingen, eller burde vore kjent med vedtaket.

Klagen skal sendast til fylkeskommunen via eDialog.

Dersom du ikkje kan møte til fagprøven, må du melde frå om dette snarast. Du melder frå ved å kontakte prøvenenmda. Kontaktinformasjonen til prøvenemnda har du fått tilsendt frå fylkeskommunen saman med brev om godkjent oppmelding.

Gyldig fråvær frå prøven er når hindringa er uføreseieleg og du ikkje kan lastast for hindringa. Du må leggje fram dokumentasjon på dette. Eksempel på dette er sjukemelding ved sjukdom. Du vil då ha rett på utsett prøve som skal haldast så snart det er praktisk mogeleg.

Utan dokumentasjon for gyldig fråvær, blir prøven registrert som «ikkje møtt til prøve». Dersom ein er lærling og ikkje kan levere gyldig dokumentasjon for fråværet, må ein melde seg til fag- eller sveineprøve som praksiskandidat.

Her kan du lese meir om krav for å ta fag- eller sveineprøven som praksiskandidat.

Om du kjem for seint til prøva, mistar du retten til å starte prøven. Prøven blir rekna som «ikkje møtt til prøve».