Bli lærling eller lærekandidat

Her finn du informasjon om korleis du søkjer læreplass anten du er elev på ein vidaregåande skule eller ikkje.

Ein lærling er ein arbeidstakar under utdanning. Å vere lærling betyr at du får opplæring i eit fag som fører fram til eit bestemt yrke og at du får fag- eller sveinebrev i faget. 

Ein lærekandidat får opplæring i delar av læreplanen ut frå individuelle evner. Målet er at lærekandidaten skal oppnå så høg kompetanse som mogleg og bli best mogleg kvalifisert for arbeidslivet.

Du får ikkje tildelt ein læreplass. Du må søkje om læreplass gjennom Vigo før 1.mars. Du kan søkje læreplass heile året, men om du ønskjer å søkje gjennom Vigo, må det skje før 1.mars.

Du er ikkje garantert læreplass når du søkjer i Vigo. Difor må du sjølv vere aktiv og kontakte moglege lærebedrifter. Send søknad og CV direkte til bedrifta.

Du kan berre teikne lærekontrakt med ei bedrift som er godkjent lærebedrift.

Hugs at du må registrere ønskje i Vigo sjølv om du har inngått avtale om læreplass med ei bedrift. 

Dersom du

  • takkar nei til læreplass, vil du ikkje få anna tilbod frå fylkeskommunen.
  • har søkt skuleplass (til dømes påbygg) på lågare ønskje enn læreplass, får tilbod og takkar nei, vil du ikkje få anna tilbod frå fylkeskommunen, som til dømes alternativ Vg3-opplæring i skule.
  • er kvalifisert søkjar med ungdomsrett og ikkje har fått tilbod om læreplass eller skuleplass, kan du få tilbod om alternativ Vg3-opplæring i skule i heimfylket eller eit anna fylke
  • har bestått fag- eller sveinebrev har du rett til eitt år Påbygg til generell studiekompetanse ut det året du fyller 24

Viktige datoar ved søking via Vigo

  • 1. mars er søknadsfrist for å søkje læreplass gjennom Vigo.
  • Ca. 20. juni blir alle søkjarar som ikkje har ungdomsrett og som ikkje har fått læreplass tatt ut av formidlinga.
  • Ca. 1. august mottar alle søkjarar som ikkje har fått læreplass og ikkje er kvalifisert ein invitasjon til undervisning for å ta manglande fag på nytt. Dei som har meir enn to stryk, Ikkje vurdert (IV) i fellesfag, stryk i programfag eller stryk i tverrfagleg eksamen blir rekna som ikkje kvalifiserte.
  • 15. august tar Vestland fylkeskommune kontakt med alle kvalifiserte søkjarar med ungdomsrett som ikkje har fått læreplass. Då er det svært viktig at du svarer oss dersom du framleis ønskjer læreplass. Dersom du ikkje svarer, får du ikkje anna tilbod.

Dersom du ønskjer å søkje om læreplass kan du ikkje søkje gjennom Vigo.

Du må søkje om læreplass på same måte som du ville søkt på ein jobb. Det gjer du ved å kontakte lærebedrifta og sende søknad og CV direkte til dei. 

Du kan berre teikne lærekontrakt med ei bedrift og bedrifta må vere ei godkjend lærebedrift.

Du kan få yrkeskompetanse på fleire måtar. Dersom du er usikker på kva utdanningsløp du kan velje kan du få hjelp på Utdanning.no si side Veien til fagbrev

Den vanlegaste vegen til fagbrev er å gå 2-3 år på vidaregåande skule og deretter 2-3 år i lære før ein fag- eller sveineprøve.

Full opplæring i bedrift

Du kan ta full opplæring i bedrift. Opplæringstida blir då fire år i dei fleste fag. Du må sjølv finne ei godkjend lærebedrift som vil ta ansvar for å lære deg opp.

I denne ordninga må du ta fellesfag og programfag på skulen undervegs i læretida.

TAF/YSK

Fire år medTAF/YSK gir både studiekompetanse og fagbrev.

Under utdanninga kombinerer du arbeid i bedrift med skule.

Dei første to åra har du status som elev, dei to siste er du lærling med lærekontrakt.

Les meir om ordninga på taf.no

Du kan bli lærling når som helst på året og uansett kor gammal du er. Det viktige er at du sjølv skaffar deg ein læreplass i ei bedrift.

Lærekontrakt
For å bli lærling må du inngå ein lærekontrakt med ei godkjend lærebedrift. Fylket må godkjenne lærekontrakten. Bedrifta har ansvar for å innhente denne godkjenninga.

Fag- og sveineprøve
Når læretida er over går du opp til ein fag- eller sveineprøve. Dette markerer avsluttinga på utdanningsløpet som til vanleg består av to år i skule og to år i lære. Står du på fag- eller sveineprøven får du yrkeskompetanse i faget ditt. Fag- og sveinebrevet er beviset på at du har denne kompetansen.

Som lærling pliktar du å ta imot rettleiing og informasjon frå lærebedrifta. Du har også rettar. Som lærling er under opplæring samtidig som du er arbeidstakar. Difor inneheld både opplæringslova og arbeidsmiljøloven rettar som gjeld for deg.

Løn, lån og stipend

Løn under utdanning skal avtalast med lærebedrifta. Som lærling kan du søke om stipend og lån frå Lånekassen.

Rabatt på reiser

I Vestland fylkeskommune får lærlingar og lærekandidatar studentrabatt på kollektivtransport (Skyss for tidlegare Hordaland og Kringom for tidlegare Sogn- og Fjordane). Du må dokumentere at du har godkjend lærekontrakt.

Påbygg til generell studiekompetanse

Alle som har fullført yrkesfagleg utdanning har rett til å ta påbygg for studiekompetanse innan året dei fyller 24 år.

Når eit dokument blir sendt til deg frå Vestland fylkeskommune, mottar du e-post eller tekstmelding frå Posten si signeringsteneste. E-posten eller tekstmeldinga inneheld ei lenke til Posten si signeringsteneste: https://signering.posten.no.

E-postadresse og mobilnummer blir henta frå vigo, og det er derfor viktig at du har registrert rette opplysningar der. 

Det er Posten som administrerer signeringsløysinga for digitale dokument. På Digitaliseringsdirektoratet si heimeside finn du framgangsmåten for signering.

Får du problem med digital signatur, kan du kontakte dei som sendte dokumentet til deg.

Kontrakten blir forlenga dersom du blir permittert eller sjukemeld.

På grunn av koronasituasjonen kan bedrifter mellombels permittere lærlingar og lærekandidatar.

Hovudregelen er likevel at lærlingar og lærekandidatar er unntatt frå permittering dersom bedrifta opplev redusert ordretilgang eller liknande.

Du kan også bli permittert dersom bedrifta ikkje lenger kan gi deg som lærling eller lærekandidat tilfredsstillande opplæring. Dette kan til dømes vere fordi fagleg leiar og instruktør er permitterte.

Om du blir permittert, skal du få skriftleg varsel og god informasjon frå bedrifta di.

Ønskjer du meir informasjon kan du ta kontakt med rettleiingstenesta.

Når bedrifta har bestemt at du skal bli permittert, skal dei melde frå til Vestland fylkeskommune. Vi registrerer avbrotet og forlenger kontrakten din.

Du kan søkje om dagpengar om du er permittert

Dersom du er permittert frå lærebedrifta og skal søkje om dagpengar, må du registrere deg som arbeidssøkjar hos NAV og legge ved permitteringsvarselet du har mottatt.

Slik går du fram for å søkje dagpengar frå NAV dersom du er permittert.

Du kan også lese om regjeringa sine tiltak for lærlingar og lærekandidatar i samband med koronapandemien på NHO si nettside.

Dersom du ikkje har rett på dagpengar, bør du ta kontakt med NAV for å få rettleiing om kva rettar du har og kva ordningar som kan gjelde for deg.

Dersom du treng rettleiing, kan du ta kontakt med rettleiingstenesta som ligg nærast der du bur. 

Rettleiingstenesta Bergen sentrum-vest

Sentralbord: 55 23 94 70
E-post: rettleiingstenesta.bergen.sentrum-vest@vlfk.no
Besøksadresse: Agnes Mowinckels gate 6, 5008 Bergen
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Ta kontakt med rådgjevar for å avtale rettleiing.

Er du over 25 år og har spørsmål om vaksenopplæring? Då kan du bestille tid hos ein av rådgjevarane våre.

Rettleiinga kan føregå på telefon, video eller ved fysisk møte. Bestill time

Rettleiingstenesta Bergen nord

Sentralbord: 55 53 91 30
E-post: rettleiingstenesta.bergen.nord@vlfk.no
Besøksadresse: Åsane videregående skole, 5116 Ulset
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Rådgjevarane våre - kven gjer kva og kor

Ta kontakt med rådgjevar for å avtale rettleiing.

Har du spørsmål om vaksenopplæring, kan du bestille tid hos ein av rådgjevarane våre. Bestill time

Rettleiingstenesta Bergen sør

Sentralbord: 55 11 74 50
E-post: rettleiingstenesta.bergen.sor@vlfk.no
Besøksadresse: Østre Nesttunvei 20, 5221 Nesttun
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Rådgjevarane våre - kven gjer kva og kor

Ta kontakt med rådgjevar for å avtale rettleiing.

Rettleiingstenesta Vestland nord

Sentralbord: 57 63 70 80
E-post: rettleiingstenesta.vestland.nord@vlfk.no
Besøksadresse: Sophus Lie veg 1, 6770 Nordfjordeid og
Firdavegen 6, Concordbygget, 6800 Førde
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Rådgjevarane våre - kven gjer kva og kor

Ta kontakt med rådgjevar for å avtale rettleiing.

Rettleiingstenesta indre Vestland

Sentralbord: 57 63 82 05
E-post: rettleiingstenesta.indre.vestland@vlfk.no
Besøksadresse: Sogndal vgs., Lunnamyri 2, 6856 Sogndal,
Voss gymnas, Gymnasvegen 5, 5700 Voss og
Årdal vgs., Farnesvegen 5, 6884 Årdal
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Rådgjevarane våre - kven gjer kva og kor

Ta kontakt med rådgjevar for å avtale rettleiing.

Rettleiingstenesta Vestland sør

Sentralbord: 53 40 20 40
E-post: rettleiingstenesta.vestland.sor@vlfk.no
Besøksadresse: Sæ 21, 54 17 Stord og
Odda vgs., Eidesbrotet 5, 5750 Odda
Postadresse: Postboks 7900, 5020 Bergen

Rådgjevarane våre- kven gjer kva og kor

Ta kontakt med ein rådgivar for å avtale rettleiing.

Som lærling i Vestland kan du ta delar av læretida i eit anna europeisk land. Les meir om mogelegheiter her.