I Oldedalen i Stryn kommune er det skredfare fleire stader langs fylkesvegen. Tre skredløp blir no overvaka med radar:
- Heimefonna
- Sandvika/Bukkeskora
- Kroka
Varslingssystemet Cautus Geo .gjer at vegen raskt blir automatisk stengt med lysregulering når radaren oppdagar skred, og opna att når det blir vurdert som trygt. Denne skredsikringa dekkar ei strekning på 1,6 kilometer langs Oldevatnet, og er ei støtte til vanlege tryggleiksvurderingar og vegstengingar.
Anlegget er aktivt 1. november til 31. mai, men det blir vurdert å ha det aktivt heile året, då det også kan detektere lausmasseskred og flaumskred. Varslingsanlegget vart sett i drift 28. november 2024. Dette er innovativ skredsikring, og Oldedalen er den første staden vi har eit slikt anlegg aktivt.
Andre skredpunkt
Fylkeskommunen har satt i gang eit forprosjekt for fv. 5724 i Oldedalen som skal greie ut ulike tiltak for skredpunkta som er registrert på strekninga. I 2025 vart det gjort synfaring, og det er gjennomført sjøbotnkartlegging langs vestsida i Oldevatnet. Statsforvaltaren og NVE har gitt sine vurderingar angåande tunnellalternativet som skal greiast ut som følgje av vernestatusen til Oldenvassdraget.
Vidare blir det vurdert om dei foreslegne tiltaka i skredsikringsplanen er teknisk og fysisk gjennomførbare, samt gjerast eit kostnadsestimat. Vi skal og hente inn erfaringar frå det etablerte skredvarslingsanlegget.
Grunna behov for meir undersøkingar enn først venta, vert forprosjektet tidlegast ferdig i 2026.
Slik fungerer skredovervakinga
Oppsettet for Oldedalen er omfattande, og anlegget består av radarar, kamera og stopplys. Anlegget skal automatisk og kontinuerleg overvake tre av dei mest utsette skredløpa. Trafikken blir stoppa av raudt trafikklys som automatisk kjem på om skred blir registrert. Om skredet ikkje når vegbana blir vegen opna automatisk etter 30 sekund. Større skredhendingar der skred treff vegbana eller stoppar rett over vil kunne føre til ei lengre stenging. Då handterer fylkeskommunen skredhendinga etter eigne prosedyrar og vegtrafikksentralen 175.no blir oppdtatert.
Alle tre raudblinkar vil bli aktiverte når eit skred vert oppdaga, ikkje berre for det aktuelle skredløpet. Om en held fart på 40 km/t vil ein nå neste stopplys og sikker sone før skredet når vegen (40 km/t er dimensjonerande hastigheit for brøytebilen).
Fylkesvegen er mykje trafikkert i turistsesongen, og er ein av dei meir utsette i Vestland. På vinterstid fell trafikkmengda vesentleg, men kvart døgn blir 450 bilar talde forbi skredområda. 90 av desse er tungtrafikk. Skredsikringa gjer at trafikantane kan passere tryggare.
Røyrtunell ved Sandvika
Det kan gå skred over røyrtunellen som fører til stengt veg, sjølv om skreda går over tunellen. Vi er klar over problemstillinga og vi treng skreddata for å optimalisere systemet her. Vår første prioritet er framleis at trafikantar ikkje skal bli tekne av skred.
Vidare arbeid
Fylkestinget har gjort følgjene vedtak i handlingsprogrammet for RTP-investeringer, 21.juni 2022 (PS-sak 42/2022, side 2, vedtak 5):
«(…) planlegging av tunnel for skreda Sandvika/Bukkeskora/Heimefonna i Oldedalen skal startast opp. For Oldedalen/ Lodalen skal det utgreiast montering av automatisk varslingsanlegg som permanent sikring av skred, eventuelt som framtidig sikring til vegen kjem i prioritet. Ein må søkje å minske risikoen for rasuhell ved tekniske løysingar som kan inngå i innovasjonsprogrammet som Stortinget har vedteke.»
For å svara heilskapleg på dette vedtaket er det sett i gang eit forprosjekt. Forprosjektet skal vurdere fleire moglege løysingar for skredsikring: både varsling, aktiv skredkontroll og fysisk sikring. Forprosjektet skal også ta stilling til eit eventuelt tunnelalternativ. Erfaringane frå anlegget som er etablert no, skal takast med i vurderinga.
Utgreiinga i forprosjektet gjeld for registrerte skredpunkt langs fv. 5724 Oldedalen, frå Sandnesfonna i nord til Fossvega i sør. Den skal resultere i ei fagleg tilråding. Denne er venta ferdigstilt innan årslutt 2025. Den faglege tilrådinga skal til politisk handsaming for endeleg prioritering av vidare arbeid.