I Oldedalen i Stryn kommune er det skredfare fleire stader langs fylkesvegen. Tre skredløp blir no overvaka med radar:
- Heimefonna
- Sandvika/Bukkeskora
- Kroka
Varslingssystemet Cautus Geo .gjer at vegen raskt blir automatisk stengt med lysregulering når radaren oppdagar skred, og opna att når det blir vurdert som trygt. Denne skredsikringa dekkar ei strekning på 1,6 kilometer langs Oldevatnet, og er ei støtte til vanlege tryggleiksvurderingar og vegstengingar.
Anlegget er aktivt 1. november til 31. mai, men det blir vurdert å ha det aktivt heile året, då det også kan detektere lausmasseskred og flaumskred. Varslingsanlegget vart sett i drift 28. november 2024. Dette er innovativ skredsikring, og Oldedalen er den første staden vi har eit slikt anlegg aktivt.
Følg med på vegmeldingar
Sjå vegmeldingar for Oldedalen hjå vegtrafikksentralen/175.no. I appen «Vegvesen trafikk» kan ein sette opp eige varsel for ei valt strekning, som Oldedalen. Det blir ikkje sendt ut sms-varsel for strekninga.
App for vegmeldingar: "Vegvesen trafikk"
Aktuelt
Feilstenging 8. desember
Om vegen er stengt med raudblink utan at det går skred, ring 175. Radaren kan ta feil og stenge vegen utan at det er naudsynt. Vi jobbar kontinuerleg med å justere varslingsanlegget med tanke på dette.
8. desember 2025 stengte anlegget vegen mellom Floten og Gytri med raudblink. Årsaka var ein deteksjon av køyretøy som vart vurdert feil. Anlegget er allereie justert slik at dette ikkje skal skje igjen. Det er uheldig at vegen blir stengt utan grunn, men her fekk vi luka ut ei feilkjelde og testa rutinane mot vegtrafikksentralen og varsling, som fungerte godt.
Flytting av stopplyset ved Kroka
Stopplysa på Kroka er flytta november 2025: frå Sletthammaren til rasteplassen i aust, og frå Floten-krysset til nærare Olden i vest. Ny plassering gjev:
- Kortare avstand og gjennomkøyringstid mellom stopplysa.
- Tryggare plassering for trafikantane ved stopp med omsyn til skredvind.
- Betre sikt.
Vurderingar som ligg til grunn for flyttinga er erfaringar frå driftsperioden, faglege faktorar, lokalkunnskap og -historikk og attendemeldingar frå trafikantane.
Nye bommar på plass
Hausten 2025 er det satt opp fleire nye bommar i Oldedalen. Bommane er ulåste, og kan vippas opp og ned om ein må forbi ved beredskap eller akutte situasjonar. Det er og sett opp ein manuell bom ved krysset til Floten, som skal nyttast ved preventiv stenging når det er skredfare i heile dalen. Bommane heng ikkje saman med radarvarslingsanlegget og stopplysa.
Justert varsling
Skredvarslingsanlegget skal no varsle meir nøyaktig etter justeringar med grunnlag i erfaringar frå førre sesong. Bevegelsar frå ulike kjelder kan påverke kva skredvarslingsanlegget oppfattar som ei skredhending. For å redusere påverknad frå eksterne kjelder har vi:
- Justert parametrar for vêrdeteksjonar.
- Justert og filtrert påverknad frå bekk og foss.
- Dette er eit punkt me jobbar fortløpande med då den førre sesongen gav nokre falske positive varsel på skredeteksjon.
- Justert sensitivitet for kva tid skreda blir oppdaga, spesielt saktegåande skred og kriterier for detekterte skred i dei nedre sonene.
- Vurdert filtrering av påverknad frå trafikkstøy.
- Mindre justering av soneinndeling.
Andre skredpunkt, Oldedalen
Fylkeskommunen har satt i gang eit forprosjekt for fv. 5724 i Oldedalen som skal greie ut ulike tiltak for skredpunkta som er registrert på strekninga. I 2025 vart det gjort synfaring, og det er gjennomført sjøbotnkartlegging langs vestsida i Oldevatnet. Statsforvaltaren og NVE har gitt sine vurderingar angåande tunnellalternativet som skal greiast ut som følgje av vernestatusen til Oldenvassdraget.
Vidare blir det vurdert om dei foreslegne tiltaka i skredsikringsplanen er teknisk og fysisk gjennomførbare, samt gjerast eit kostnadsestimat. Vi skal og hente inn erfaringar frå det etablerte skredvarslingsanlegget.
Grunna behov for meir undersøkingar enn først venta, vert forprosjektet tidlegast ferdig i 2026.
Slik fungerer skredovervakinga
Oppsettet for Oldedalen er omfattande, og anlegget består av radarar, kamera og stopplys. Anlegget skal automatisk og kontinuerleg overvake tre av dei mest utsette skredløpa. Trafikken blir stoppa av raudt trafikklys som automatisk kjem på om skred blir registrert. Om skredet ikkje når vegbana blir vegen opna automatisk etter 30 sekund. Større skredhendingar der skred treff vegbana eller stoppar rett over vil kunne føre til ei lengre stenging. Då handterer fylkeskommunen skredhendinga etter eigne prosedyrar og vegtrafikksentralen 175.no blir oppdtatert.
Alle tre raudblinkar vil bli aktiverte når eit skred vert oppdaga, ikkje berre for det aktuelle skredløpet. Om en held fart på 40 km/t vil ein nå neste stopplys og sikker sone før skredet når vegen (40 km/t er dimensjonerande hastigheit for brøytebilen).
Røyrtunell ved Sandvika
Det kan gå skred over røyrtunellen som fører til stengt veg, sjølv om skreda går over tunellen. Vi er klar over problemstillinga og vi treng skreddata for å optimalisere systemet her. Vår første prioritet er framleis at trafikantar ikkje skal bli tekne av skred.
Innkøyringsfase
Hausten 2024 vart det jobba med kritisk testing av systemet. Kalibrering og justering for best mogleg funksjon vart gjort, systemet fungerte optimalt ved faktisk skred 31. oktober 2024. Testing er heilt naudsynt i slike system for å sikre optimal yting og nøyaktigheit i varslinga, som at det varslar i god nok tid og ikkje gjenopnar før det er trygt.
I februar 2020 redda eit tilsvarande anlegg liv i Lom, og det er mange gode erfaringar frå i underkant av 20 anlegg rundt i landet. Kvart område og skredløp er unikt, og vi tek difor høgde for at det trengs kalibrering og justering for å optimalisere skredvarslingsanlegget i dette området. Dette er kontinuerleg arbeid, og vi ønskte å starte med eit ekstra sensitivt anlegg. Det gjer at raudblinken aktiverast i stadet for å halde ope ved usikker registrering. Dette kan gi hyppigare stengingar i innkøyringsfasen enn det som er naudsynt, men denne perioden må til for å sikre eit påliteleg system.
Fylkesvegen er mykje trafikkert i turistsesongen, og er ein av dei meir utsette i Vestland. På vinterstid fell trafikkmengda vesentleg, men kvart døgn blir 450 bilar talde forbi skredområda. 90 av desse er tungtrafikk. Skredsikringa gjer at trafikantane kan passere tryggare.
Vidare arbeid med skredsikring i Oldedalen
Fylkestinget har gjort følgjene vedtak i handlingsprogrammet for RTP-investeringer, 21.juni 2022 (PS-sak 42/2022, side 2, vedtak 5):
«(…) planlegging av tunnel for skreda Sandvika/Bukkeskora/Heimefonna i Oldedalen skal startast opp. For Oldedalen/ Lodalen skal det utgreiast montering av automatisk varslingsanlegg som permanent sikring av skred, eventuelt som framtidig sikring til vegen kjem i prioritet. Ein må søkje å minske risikoen for rasuhell ved tekniske løysingar som kan inngå i innovasjonsprogrammet som Stortinget har vedteke.»
For å svara heilskapleg på dette vedtaket er det sett i gang eit forprosjekt. Forprosjektet skal vurdere fleire moglege løysingar for skredsikring: både varsling, aktiv skredkontroll og fysisk sikring. Forprosjektet skal også ta stilling til eit eventuelt tunnelalternativ. Erfaringane frå anlegget som er etablert no, skal takast med i vurderinga.
Utgreiinga i forprosjektet gjeld for registrerte skredpunkt langs fv. 5724 Oldedalen, frå Sandnesfonna i nord til Fossvega i sør. Den skal resultere i ei fagleg tilråding. Denne er venta ferdigstilt innan årslutt 2025. Den faglege tilrådinga skal til politisk handsaming for endeleg prioritering av vidare arbeid.